SARIKAMIŞ’DA NE OLDU(7) ve (8)

BAHRİ KILINÇEL

Yazarın şu ana kadar yazılmış 25 makalesi bulunuyor.

SARIKAMIŞ’DA  NE OLDU(7)

O günleri Iğdırlı ali çavuş anlatıyor; ” bu yaz iki alayla yemenden dört ayda buraya geldik, Arabistanın cehennemi sıcağı Köprüköy’deki  ayaz  yanında nimet-i ilahiymiş,akşam olunca tipi çıkıyor  Enver paşa gelecek  o gelinceye kadar yün iplik çorap ve pantolon verileceğini  ve yemen yazlığımızı atacağımız söylendi.Allah devlete  millete zeval vermesin paşa hazretleri gelince Moskofun  kahrolacağından geceleri  seyrettiğimiz Rus kafirin ocaklı mutfaklı karargahını ele geçireceğimizden subaylarımız çok emin. Burada çadırın perdesi buz kesmiş oğlak kulağı gibi kırılmakta ve kopmakta. Gece bastırdığında tepelerdeki  Moskof ocaklarının ateşleri  gözlerimizdeki ayazı tandır közüne tedbir eyler Başkumandan paşa hazretleri gelse’de bir an önce ateşe kavuşsak”.

Enver paşa bir emir yayınlar ”askerler hepinizi ziyaret ettim!ayağınızda çarığınız,sırtınızda kaputunuzun olmadığını gördüm !..fakat karşınızda düşman,sizlerden korkuyor!..yakın zamanda   saldırıya geçerek   kafkasya’ya   gireceğiz siz orada her türlü bolluğa kavuşacaksınız.

Saldırı başladı 118.600   askerle  harekat emri verildi. Ruslar  hızla geriye çekiliyorlardı. Enver paşa bu çekilmeyi kovalamayla sürdürecek planlar hazırlıyor ancak elinde doğru dürüst harita bile yoktu eski bir harita yanlışlıklarla doluydu.  askerlerin sırtlarında 20 kg yükle 1,5 metre karların içinde   eksi 30-33 derecede savaşa başlamıştı. kuru peksimet ve un  çorbası verilen askerlerin yiyecekleri zayıftı.Ruslar oyalama taktiği ile geri çekilirken kalın kaputları,ayaklarında keçe çizmeleri, savaşcılara  ısıtıcı,kalorisi yüksek yiyecekler verilmiş,subaylara verilen günlük votka hakları artırılmış,erlere ısıtıcı olarak votka veriliyordu.atlarıyla eğitimli kazak süvarileri,plaston tugayları  savaşıyordu.

Alahüekber dağlarının çıplak tepeleri,yamaçlar göz alabildiğine her yanı lekesiz ak bir çarşaf gibi öğütülmüş cam gibi parladığı için askerlerin gözlerini kamaştırıp göz kapaklarını yoruyordu,Karları aşmak için dizlerinin hizasına sürekli kaldıran askerler artık   baldırları ağrıyor,bir süre sonra tüm vücudunu ağrılar sarıyordu. Düşmanı kovalayan  savaşcılara yiyecek ulaşamamış, yazlık giysilerin içinde sırt çantası ve tüfeğin ağırlığıyla iki büklüm yürüyen asker takatı    kesilinceye kadar yürüyor, takatı   kesilince yere düşüyor,  kalkmaya gücü kalmadığı için  aniden dehşete kapılıyor,terden ıslanan çamaşırları tenine yapışıp donmayı kolaylaştırıyordu.

Yolların    kenarlarında karların üzerine kendiliğinden çöken yorgun askerler kendilerini saran tatlı  uyuşuklukla donmaya başlayıp orada kalıyorlardı. donukların  görünüşleri korkunçtu havaya kalkmış bacaklar,  kollar kara bir delik gibi görünen ağızlar, donukların bu görüntüsü askerlerin moralini bozuyordu. uluyan kurtlar,dolaşan kargalar, donuklara saldırıyorlardı.

Dondurucu   soğukta   çıplak elle ateş etmek kolay değildi,  tüfeklerin namlusu incecik bir buz tabakasıyla örtülmüş mekanizma  kaskatıydı. Ellerini ısıtsın diye sardıkları paçavraları çıkartmadan tetik  çekilmiyordu ,  paçavralar çıkarılınca soğuk parmakları uyuşturuyor boş kovanı çıkarmak için mekanizma topuzu tutan her askerin avuçlarının derisini söküp atıyordu.
bahri  KILINÇEL

 

SARIKAMIŞ’DA NE OLDU (8)

Askerlerin açlığı daha da üşüttüğü için ayaklarda şişlik yapıyor gündüz ıslanan çarıklar donunca  askerlerin ayağını mengene gibi sıkıştırıyor. Akşam çıkardıklarında donma ayaklarda   başladığı   tatlı bir uykuya dalıp  oracıkta  donuyorlardı.düşünün çarık Hititlerin giydiği bir deriden aygıttı.

Donukların arasındaki Türk savaşcılar şehitlerin ceplerindeki ,kütüklüklerindeki  mermileri paylaşıyor,şehitlerin sırt çantalarındaki peksimet parçalarını yiyorlardı. Erzurum valisi 120 kişiye   sırtına erzak verip cepheye göndermiş ancak bu gençler yolda donarak kalmışlardır.

Enver paşa donuklara aldırmadan yeni emirler veriyor Sarıkamış varılacağını söylüyordu, bitten geçen    tifus   yaygındı. Savaşcılar aniden yakasını bağrını açıyor o dondurucu soğukta ateşler içinde vücudunda kırmızı lekeler olarak ateşler içinde çıldırarak şehit oluyorlardı.

30.tümen 36 yıldır Rus işgali altındaki İSLAMKÖTEK köyüne girdi. Köylüler bayram etti ancak aç ve yorgun askerler köyde   ne bulduysa yediler. köylünün birisi tümen komutanına “komutanım 36 yıldır Rusların yapmadığını bir gecede yaptınız. Siz gidince bu karakışta biz ne yer ne içeriz” demiştir.

Şehit sayısı sürekli artıyordu   Enver paşa ve komutanlar KOÇFENAS  köyüne sığındılar. köyün ağası Hüseyin ağa ağırlar yenilip içilir. hüseyin ağa “paşam duyduğuma göre Sarıkamış saldıracakmışsınız orada kar  ,kış, soğuk var ”Enver paşa askerin moralini bozuyorsunuz. Misafiriniz olmasaydım sizi vurmam gerekirdi der. Güngörmüş Hüseyin ağa” keşke askerimiz kırılmasında beni öldürün   paşam bu günler sayılı   günler,bu zamanda bu dağlardan insan değil kuş bile geçmez “ der.

Birlikler arası haberleşmenin kötü olması,şiddetli tipi ve kar yağışı nedeniyle   31. Ve 32  alaylar birbirlerini  Rus kuvvetleri zannederek  Oltu   boğazında  ateşe tutuşurlar 4  saat süren bir çatışmada  2000 şehit  verilmiştir.

Ruslar ise umutsuzdurlar   Türklerin bu amansız saldırıları  karşısında  her türlü yığınak yaptıkları  Sarıkamışı boşaltmak ve geriye  Tiflise   çekilmek  kararı tarışılmaktadır. Çünkü bunca imkansızlığa rağmen 3. Ordu hızla  Sarıkamış  yürümektedir.  General  yudeniç   artık Sarıkamıştan   Kağızman yönüne geri çekilme ve Sarıkamışta son çarpışmalar için kuvvet  bırakılmasını emretmiştir.

Savaş’da   Ruslar’dan esirler alınıyordu  gürcü asıllı albay Kutaledze  kendisini esir alan paçavra giysiler içindeki tir tir titreyen  saçı sakalı birbirine karışmış askerleri görünce  hayretle bakarak “siz bu giysilerle nereye gidiyorsunuz  ileride kış var. Bende  Müslüman’ım din kardeşiyiz. Ruslar sizi ileriye çekip kışta yok edecekler” der bu bile Enver paşayı uyandırmaz.

Enver paşanın  sorguladığı Türkistanlı bir esir er. Güleryüzlü candan tutumuyla”sizin ortaasyadaki  kalan atalarınızın torunuyum  aynı kandanız  Ruslar sizi 5 alaylık kuvvetle Sarıkamış önlerinde kuşatacaklar “demiştir. oysa Enver paşa Kafkasya fatihi  olmak,turan imparatorluğu kurmak hayalleri kuruyordu.
bahri  KILINÇEL

21 Aralık 2015 Pazartesi 10:44

11041765_848770655181041_4969593627964271731_n

YAZARIN SON YAZILARI
SARIKAMIŞ’DA NE OLDU (5) - 16 Aralık 2015
SARIKAMIŞ’DA NE OLDU (4) - 15 Aralık 2015
SARIKAMIŞ’DA NE OLDU (3) - 15 Aralık 2015
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ